الشيخ أبو الفتوح الرازي

415

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

ظلت ( 1 ) في ظللت ، قال اللَّه تعالى : فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ ( 2 ) ، و قوله : ظَلْتَ عَلَيْه عاكِفاً ( 3 ) ، و الاصل ظللت . و دليل اين تأويل قراءت ابن أبي عبله ( 4 ) است كه خواند : « و اقررن » على الاصل من القرار . فامّا آن كه به كسر « قاف » خواند ، گفت : امر است من الوقار ، بقولهم ( 5 ) : عدن من الوعد و صلن من الوصل ، يعنى با وقار باشى ، يقال : و قر يقر و قورا و وقارا اذا سكن و اطمأنّ . اعمش روايت كرد عن ابى الضّحى كه او گفت : هرگه كه عايشه اين آيت خواندى چندان بگريستى كه مقنعش ( 6 ) تر شدى . يزيد بن هارون روايت كرد عن محمّد بن عبد اللَّه كه او گفت : سوده را گفتند - زن رسول را كه : تو چرا حجّ و عمره نكنى چنان كه ديگران مىكنند ؟ گفت : يك بار كه واجب بود كردم ، از اين پس حجّ و عمرهء من آن است كه از خانه بيرون نيايم چنان كه خداى فرمود مرا في قوله : * ( وَقَرْنَ ) * ( 7 ) * ( فِي بُيُوتِكُنَّ ) * - الايه . و عزم من آن است كه پاى از در اين [ 256 - پ ] حجره كه مرا رسول بنشاند بيرون ننهم تا به مردن . و تا به مردن همچنين كرد ، بيرون نيامد تا جنازه‌اش از در حجره بيرون آوردند . * ( وَلا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ الأُولى ) * . مجاهد و قتاده گفتند : تبرّج ، تكسّر و تبختر و تغنّج باشد . و گفتند : مجنبى و كرشمه مكنى چنان كه اهل جاهليّت پيشينه كردند . و گفته‌اند : اظهار زينت باشد ( 8 ) . در معنى جاهليّت خلاف كردند . شعبى گفت : ميان عهد عيسى است و ميان محمّد - صلَّى اللَّه عليه و على إله . ابو العاليه گفت : روزگار داود و سليمان است كه در آن روزگار زنان پيرهن ( 9 )

--> ( 1 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : ظليت . ( 2 ) . سورهء واقعه ( 56 ) آيهء 65 . ( 3 ) . سورهء طه ( 20 ) آيهء 97 . ( 4 ) . آط ، آب ، مش : عليه ، آج ، لب : عليه . ( 5 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش ، كا : كقولهم . ( 6 ) . كذا : در اساس و همه نسخه بدلها : مقنعش / مقنعه‌اش . ( 7 ) . اساس : و قرن ، با توجّه به ضبط قرآن مجيد ، تصحيح شد . ( 8 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش و ابراز محاسن . ( 9 ) . مش ، كا : پيراهن .